woensdag 10 maart start samenlevingsopbouw en VELT, de Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren (www.velt.be) met een nieuwe reeks lessen tuinieren op De Site.

voor deze eerste sessie leidt André ons in de wondere wereld van de vroege en laaggroeiende erwt.

de andere lessen:
20 maart: zaaien van vroege spinazie en radijs;
7 april: zaaien van diverse slasoorten
28 april: zaaien van rode biet, type ‘kogel’ en meiraap;
8 mei: zaaien van boerenkool;
19 mei: planten van boontjes;
12 juni: zaaien van koolrabi;
30 juni: zaaien van warmoes;
14 juli: zaaien van postelijn
8 september: zaaien van spinazie ’scherpzaad’ + bewaren van groenten in de winter (rode biet wortelen …)

nog een woordje over de lesgevers:

Jos Van Hoecke: lesgever moestuin
Ik ben al van jongs af door de biologische “microbe” gegrepen . Mijn vader was scheikundige en kende als geen ander de gevaren van scheikundige meststoffen en chemische sproeimiddelen, die kort na de tweede wereldoorlog hun intrede deden in vele tuinen. Zijn steeds wederkerende boodschap aan zijn zoon was er één van zeer grote voorzichtigheid. Dit heeft mij doen beslissen om actief op zoek te gaan naar gezonde alternatieven.
Het les geven als leraar aan een school heeft mij de mogelijkheid gegeven om in mijn vrije tijd intensief met mijn “hobby” bezig te zijn, en het toch wel wat doordachter aan te pakken. Het milieuvriendelijk tuinieren thuis in onze tuin is voor mij nu als aankomende zestiger nog altijd mijn geliefde bezigheid. Het is vooral de moestuin geweest welke mij vooral altijd zeer heeft geboeid.
De reuk van de aarde, een plantje zien opgroeien, de rust en de verbondenheid met de natuur heb ik steeds als heel waardevol ervaren. De vreugde om de onnavolgbare smaak van een zelf gezond opgekweekte bloemkool te proeven en te kunnen zeggen: om elf uur stond het nog te groeien en om twaalf uur ligt het hier op het bord… een bord vol gezondheid. Niet te koop!

André Verheecke: Velt lesgever moestuin
Ik had het geluk om op te groeien in een “groene omgeving”. Thuis hadden we een grote tuin waar ik af en toe mocht zaaien, planten en oogsten…. Het woord biologisch kende ik nog niet maar bij ons thuis stond gezondheid bovenaan : veel fruit en groenten eten.

Toen ik afgestudeerd was als onderwijzer kwam ik op een school terecht waar ik een lapje grond mocht omvormen tot moestuin. De kinderen mochten zaaien, planten, wieden en oogsten.
Zo’n dertig jaar geleden werd ik lid van Velt (Vereniging voor ecologisch leven en tuinieren). Ik volgde doorheen de jaren heel wat interessante Velt-activiteiten en verzamelde heel wat info i.v.m. biologisch tuinieren.

Mijn theoretische kennis combineer ik met mijn praktijkervaring. Als gepensioneerd leraar bewerk ik samen met drie vrienden een groentetuin van een halve hectare waar we biotuinieren, en naast een gezonde ontspanning ook samen veel pret beleven.
Die combinatie van theorie en praktijk wil ik als Velt-lesgever meegeven, maar vooral mensen goesting doen krijgen om te tuinieren.

woensdag 24/02 op uitnodiging, tussen 16u en 20u
donderdag 25/02 vrij toegankelijk, tussen 13u en 17u

Wondelgemstraat 73a – 9000 GENT
meer info: mail madebyoya@rocsa.be of bel 0485/85 76 44

assurance ambiance - makelaars van vertier - uw idee ons project.

in het atelier ‘love fabric’ wordt gewerkt aan een multidisciplinaire textielkunst-installatie. deze zal tijdens de zomer van 2010 tussen 15 juni en 31 juli tentoongesteld worden in het textielmuseum miat te gent.

dit atelier gaat wekelijks door op woensdagvoormiddag en verzamelt 10 deelnemers, van belgische, turkse en maghrebijnse origine. we werken rond de thema’s ‘bruidsschat, liefde, huwelijk’. deze thema’s zijn universeel zijn en brengen een interessante interculturele uitwisseling tot stand over verschillen en gelijkenissen in tradities en beleving. we gaven ons atelier en onze geplande installatie daarom de naam ‘Love Fabric – Tissu d’ Amour - Liefdesweefsel’. deze naam verwijst naar zowel thema als materiaal.

meer weten? contacteer claire@rocsa.be.

elke dinsdagnamiddag van 13u00 tot 16u00 is iedereen welkom om in een gezellige sfeer met textiel te werken: haken, breien, naaien, borduren, vilten, kantklossen, …. alles kan. men kan een half uurtje komen of de hele namiddag, zoals men zelf wil. het is de bedoeling dat mensen hun textielkennis kunnen uitwisselen en op een aangename manier de buurt rabot en haar bewoners leren kennen.

je hoeft je niet in te schrijven. er wordt geen artistieke begeleiding voorzien. de klemtoon ligt vooral op kennisuitwisseling tussen de aanwezigen. je brengt een eigen (verstel)werkje mee, je laat je inspireren door de aanwezige creaties in het atelier en gaat aan de slag met het restmateriaal dat hiervoor ter beschikking gesteld wordt. voor de deelnemers aan de ‘reguliere’ textielateliers is er de mogelijkheid om op dat moment aan atelier-opdrachten verder te werken.

meer weten? contacteer claire@rocsa.be.

onder leiding van textielkunstenares julie maeseele komen iedere donderdagvoormiddag van 9u30 tot 12u00 en iedere donderdagnamiddag van 14u00 tot 16u30 telkens tien hakers en breiers bijeen. wil je graag eens een kijkje komen nemen, of ben je geïnteresseerd om aan te sluiten, contacteer dan claire@rocsa.be.

onder leiding van textielkunstenares sofie de ville komen iedere dinsdagvoormiddag van 9u30 tot 12u00 zes wevers bijeen. wil je graag eens een kijkje komen nemen, of ben je geïnteresseerd om aan te sluiten, contacteer dan claire@rocsa.be.

onder leiding van textielkunstenares ine vacquier komen iedere maandagavond van 19u tot 21u30 tien naaisters bijeen. wil je graag eens een kijkje komen nemen, of ben je geïnteresseerd om aan te sluiten, contacteer dan claire@rocsa.be.

als buitenstaander werd ik met open armen ontvangen. Het ijs werd gebroken bij een kopje koffie. ook een assortiment van verscheidene soorten kruidenthees om de keel alvast te smeren waren vrijwillig voorzien door één van de deelnemers.
wanneer de repetitie begon werd ik lichtjes overdonderd door het samenhorigheidsgevoel dat gecreëerd werd bij het horen en zingen van de eerste noten. de mensen die ik eerder aansprak als individuen op zich, vormden plots een coherente groep.

de rocsa singers zijn een groep waarbinnen diversiteit centraal staat, zowel qua leeftijd als qua afkomst. de kracht die zij putten uit het samen zijn en samen zingen zorgt voor een sfeer waarbinnen iedereen zichzelf mag en kan zijn. rik (bege)leidt deze groep in de wondere wereld van muziek en samenzang. door bepaalde technieken toe te passen, specifieker het gebruik van de natuurstem, slaagt hij erin om iedereen te betrekken bij het leerproces. gepassioneerd als hij is, weet hij zijn liefde voor muzikale klanken te delen met de groep en dit binnen een ook zeer divers en multicultureel repertoire.

ik ben enorm blij dat ik voor één avond een glimp heb mogen opvangen van de werking van de rocsa singers. niet alleen openen ze je ogen maar ze leren je ook dat het af en toe is toegestaan om je ogen te sluiten en te genieten van wat er rondom jou gebeurt. ik wens hen het allerbeste toe en hoop nog veel van hen te horen.

lilith

lilith is studente bachelor sociaal werk (UGent). zij volgde onze werking 10 dagen lang.

rocsa & ‘De torens van Pandora’

‘De torens van Pandora’ begon drie jaar geleden. De torenflats aan het Rabot, waarvan we ondertussen weten dat ze afgebroken worden, werden via een pop poll in Zone 09 uitgeroepen tot het tweede lelijkste gebouw van Gent. Hoewel één blik omhoog voldoende is om te merken dat het hier niet om hoogstaande architectuur gaat, stond ik toch wel te kijken van zo’n uitspraak. Kan je een woonomgeving zomaar uitroepen tot lelijk zonder impliciet ook een uitspraak te doen over de mensen die er wonen, of heb je meteen ook een oordeel geveld over wat de bewoners van die plek hebben gemaakt? Met andere woorden, kleeft de sfeer aan de plek, en stuurt die ons esthetisch oordeel?
Of we het nu willen of niet, een uitspraak over lelijkheid klinkt altijd een beetje als een verdict.
Dat was de aanleiding voor mij om ter plekke op zoek te gaan naar schoonheidservaringen in de meest ruime zin van het woord: ‘Wat is schoonheid in het leven, en wat is schoonheid in de kunst, en hoe verhouden die zich tot elkaar?’ In de omgeving van deze woontorens, waar altijd wel iets aan de hand is, is de verstrengeling tussen mooi en lelijk heel nauw.

Ik vroeg aan de bewoners om een herinnering aan iets moois op te roepen: een moment, een beeld, een reis, een persoon…Kortom, om het even wat je als ‘mooi’ hebt opgeslagen in je herinnering. Tegelijk maakte ik een foto van het uitzicht dat de spreker heeft op de omgeving. Op die manier wou ik vatten hoe het is om in een (woon)toren te leven: naarmate je opstijgt in een toren, krijg je een ander zicht. De details over het leven op de grond maken plaats voor een panoramisch zicht op de omgeving. De schoonheidservaringen zijn hieraan parallel; het gaat van kleine, bescheiden ervaringen tot grootse beelden en herinneringen. Als je beide combineert, krijg je een beeld van het levensgevoel in een woontoren.

‘Wie beslist over schoonheid?’ werd tentoongesteld in een gerenoveerd industrieel pand in de wijk (het marktonderzoeksbureau van mo trace aan de Nieuwe Vaart) en werd later hernomen op de site van het gerechtsgebouw. Het resultaat vond ook neerslag in een cataloog die n.a.v. de tentoonstelling gemaakt werd. Dergelijke presentaties zijn belangrijk, het geeft enige tastbaarheid aan de geschiedenis van deze en gelijkaardige plekken. Terwijl in het centrum van de stad de sporen van de tijd bewaard en geëerd worden, wordt op plaatsen als deze alles voortdurend weggewist. De geschiedenis wordt hier als het ware voortdurend overschreven door nieuwe gebeurtenissen, bestemmingen en migratiegolven. Daardoor ontwikkelt zich weliswaar een eigenheid, maar die krijgt niet de tijd om zichtbaar te worden. Door deze eigenheid, in samenwerking met bewoners en gebruikers van de plek, te beschrijven en te tonen in presentaties en publicaties, willen we meewerken aan de karaktervorming van deze omgeving.

Bouwen aan een imaginaire stad

Door het intensieve werken in de woontorens kreeg ik een gedetailleerd beeld van een bijzonder gevarieerde biotoop: je ontmoet er mensen van alle leeftijden, herkomst, kleur, gezindheid en gezondheid. Ik kwam er honden en katten tegen. En voor je het weet ben je aan een vervolg bezig: hoe reageren kinderen op deze omgeving? Zo merkte ik dat je vanuit het raam van klaslokaal 3b van basisschool ‘De Muze’ de torenflats ziet staan. Welk beeld hebben de kinderen van die woonomgeving? Vinden zij die gebouwen ook lelijk, lijkt het onaangenaam om er te wonen? Welke fantasieën, verlangens en oplossingen hebben kinderen als het op woontorens aankomt? Wat gebeurt er als we hen aan het werk zetten? Gaan ze de stad, de wereld hertekenen? Gaan ze m.a.w. een imaginaire stad, wereld creëren? Het resultaat werd samengevat in een boekje.

Het spanningsveld tussen schoon en lelijk

Vlaanderen is geen slechte plek als je de verstrengeling tussen schoon en lelijk nader wil bekijken: het landschap nodigt er toe uit en schoonheidservaringen slaan als gespreksthema wel aan. We besloten om ‘Wie beslist over schoonheid?‘ uit te breiden naar andere plekken.
Als tweede locatie kozen we voor de kust en meer bepaald Oostende. Hier heb je een gelijkaardige discussie als in Gent: het Europacentrum in Oostende (34 verdiepingen hoog) is voor veel Oostendenaars het lelijkste gebouw van de stad. Het zou moeten verdwijnen, of op zijn minst afgetopt worden. Ik volgde aanvankelijk dezelfde methode als in Gent, verdiepingsgewijs fotomateriaal en uitspraken verzamelen. Maar het werken in Oostende bracht een aantal andere kenmerken naar voor: waar je in Gent, als je verschillende uitzichten combineert, tot een 360 graden panorama komt, heb je hier veel meer een voor- en een achterkant, een zee- en binnenlandkant. En het gaat om de private markt, je hebt eigenaars en huurders. Dat is erg bepalend: langs de binnenlandzijde van het gebouw vind je een aantal bescheiden studio’s, op de bovenste verdiepingen riante appartementen die beide kanten verbinden. En, helemaal on top, de ‘plaatselijke grondeigenaar’ (als je het zo kan noemen) met een persoonlijke lift naar het dakappartement, dat het volledige gebouw in beslag neemt. De Oostendenaar blijkt bovendien een lang geheugen te hebben: bijna iedereen weet dat hier 40 jaar geleden een theater stond. De toren blijft een doorn in het oog, hij is vreemd en onbekend, en bron van ‘urban legends’, gaande van een nakende instorting tot straffe misdaadverhalen. Het materiaal dat we over Oostende hebben, is dus anders, en daagt uit om tot een andere presentatie dan die in Gent te komen. Om een voorbeeld te geven: in een flatgebouw als die in Gent, krijg je naarmate je opstijgt, je meer contact met de lucht krijgt en je verwijdert van de drukte op de grond, een gevoel van vrijheid, die trouwens in de uitspraken vaak naar voor komt. In de Europatoren, die dubbel zo hoog is, en waarvan de bovenste verdiepingen vaak in de mist gehuld zijn, krijg je naarmate je stijgt, een gevoel van isolement, en van ongenaakbaarheid. Al die verschillende kenmerken en gevoelswaardes (vrijheid, isolement, bescherming, verdediging, uitkijkpost, cel) die ik in de woontorens vond, vind je ook terug in mythes, sprookjes, en teksten allerhande over torens. Dat maakt de artistieke productie interessant.

Dieren en dierenafbeeldingen

De rol die dieren in deze woonomgeving spelen is waarschijnlijk onderschat. Honden bijvoorbeeld spelen hier niet alleen een rol als gezelschapsdier, het blijken ook prima netwerkers te zijn. Net zoals je op een volle bus of tram je medemens niet zomaar in de ogen kijkt, praat je in een flatgebouw niet zomaar met een medebewoner. Ben je in het gezelschap van een huisdier dan ontstaat er als het ware automatisch een vorm van solidariteit. Ik raakte gefascineerd en wou het levensgevoel in een woontoren via een andere levensvorm, namelijk het dier, te pakken krijgen. Wat betekent het voor dieren om in een woontoren te leven? Hoe gaan mensen hier met dieren of met het gemis aan dieren om? Worden ze gekoesterd, geromantiseerd, getreiterd, gehaat? Of fantaseren we over hen, zoals de hardnekkige verhalen over de vos die in de Rabotwijk zou rondlopen? In elk geval, ze worden tot symbolen getransformeerd, waardoor ze een leven in de verbeelding gaan leiden, en waarbij ze inspiratiebron worden voor kunstenaars maar ook voor wetenschappers, informatici. Als je bovendien merkt dat het aanknopen van menselijk contact in deze omgeving ofwel via dieren of via elektronica verloopt wordt het erg intrigerend om hun rol verder te onderzoeken. Meteen het thema van de reeks ‘de torens/de dieren’ …

In dit traject, waarbij heel wat mensen betrokken waren, stonden dierenafbeeldingen in kunst en wetenschap centraal. Er werd textiel ontworpen en uitgevoerd en tentoongesteld in het MIAT. In de cataloog is een knipselboek opgenomen. Het is een amalgaam van vrije associaties op het thema. Hier blijkt dat het dier niet alleen inspireert en blijft inspireren in de beeldende en de toegepaste kunst. Ook wetenschappers gaan op zoek naar inspiratie bij het dier, of eerder, ze gebruiken de omweg van het dier om menselijke capaciteiten na te bootsen. En dan is het vooral de verhouding mens - dier en intelligente machine die ter sprake komt. Het lijkt erop dat het dier ingeschakeld wordt om de toepassing van nieuwe technologieën mogelijk of aanvaardbaar te maken.

Ode aan de rechte hoek

Wat de architecturale waarde betreft, zijn de woontorens in Gent en Oostende ondermaats, uit geen van beide spreekt inspiratie, durf of visie. Toch zijn torens archetypische plaatsen die allerhande associaties aan vooruitgang oproepen, en dat moet ook in sommige woontorens terug te vinden zijn: ik wou een gebouw, of woonomgeving vinden die vanuit een geïnspireerde visie opgericht werd.
Mijn kennismaking met de modelwijk in Brussel gebeurde op een zomeravond, rond 23 uur; het was erg warm en het leek erop dat de oudjes allemaal naar buiten gekomen waren om de hond uit te laten. Ze leken niet angstig en waren toeschietelijk voor een gesprekje. Wat verteld werd, is enigszins anders dan in Gent, maar toch ook herkenbaar: er is een zekere trots over de omgeving, een fierheid hier te wonen, en er is minder angst. Maar de verhalen over samenwonen met mensen van verschillende afkomst lijken sterk op wat je in Gent en andere plaatsen hoort.

bernadette vandecatsije